Mar chuid den leagáid seo, bhí chruthú spreagadh ábhar nua a eagrú. Rinneadh ról Chontae Chill Dara sa tréimhse a dhoiciméadú agus a insint ó cheann ceann na bliana i modhanna agus i bhformáidí meáin éagsúla – leabhair, leabhráin, ceol agus dráma; ealaín, scannáin agus meáin shóisialta; ath-achtú stairiúil agus ath-léiriú. Tagann roinnt eochair-thionscadail chun cuimhne. Rinneadh cuimhneachán ar roinnt de mór-rannpháirtithe san Éirí Amach; bhí taispeántas faoi saol Éamonn O’Modhráin, nochtadh dealbh Sheáin Uí Dhubhuí, agus bhí plaic agus leabhar i gcuimhne ar Teresa Brayton. Rinneadh cuimhneachán ar taismigh sibhialtacha leis an Tionscadal Ealáion Sráid Sackville 1916, inar cruthaíodh teach uathúil bunaithe ar gach aon saol acu. Bhí turas an cúigear Óglaigh déag ó Maigh Nuad go hArd-Oifig an Phoist mar ionsparáid do shiúlóid ath-achtaithe faoi leith. Bhí daltaí scoile Chontae Chill Dara i gceartlár an chláir, agus iad páirteach i gcomórtais ealaíon, filíochta agus aistí stairiúla, drámaí tóstail, searmanais ardaithe bratacha agus sraith léachtanna do scoileanna. Déanfar breithiúnas sa todhchaí ar Chontae Chill Dara faoi conas a rinneadh ceiliúradh ann ar chomóradh céad bliain 1916, An Céad Chogadh Domhanda, Cogadh na Saoirse agus An Cogadh Cathartha. Ní amháin tréimhse coimhlinte, athruithe polaitiúla agus suaite a bhí ann, ach tréimhse fréamh-athruithe sóisialta agus dul ar aghaidh, nuair a ghlac mná a n-áit ceart ag ionaid vótála, cuireadh deireadh le tithe na mbocht damanta, agus ghlac muintir na hÉireann seilbh ar a gcinniúnt, ar an eacnamaíocht agus ar an gnáthsaol. Ghlacamar an tasc chugainn féin, agus ta clár laidir eagraithe againn, agus ta súil againn go leanfaidh seo le tuiscint agus eolas a chur ar fáil le blianta as seo amach. Fíor-thiomantas a bhí ann ó gach éinne a bhí páirteach ann, agus gabhaimid buíochas libh as ucht bhur gcuid ama, bhúr ndíchill agus bhúr ndíogras. Bliain uatháil a bhí ann agus is féidir linn go léir bheith bródúil as. Coiste Deich mBliana na gCuimhneachán Chontae Chill Dara. LEAGÁID Bhí sé tabhachtach dúinn go mbeadh cuimhne ar Chill Dara maidir le conas a rinneadh ceiliúradh ann ar chomóradh céad bliain Éirí Amach 1916, agus gheallamar cartlann taighde agus ábhar cultúrtha agus ealaíonta don mhuintir a thiocfaidh inár ndiaidh – ní amháin chun na h-imeachtaí stariúla seo a cheiliúradh, ach chun iad a thuiscint, a phlé agus a ghlacadh chugainn féin, agus chun leagáid buan a chruthú do na glúine amach romhainn, i slí gur féidir linn amháin a dhéanamh. 55